Teamvergadering (uitwisseling van ervaringen)

Gisteren (3 maart 2008) vond de derde gemeenschappelijke teambijeenkomst plaats binnen het project 'Samen leraar worden'. De eerste gemeenschappelijke bijeenkomst was de Kick-off en de tweede richtte zich op het presenteren van de ontwerpfase per bouw.

In de derde teambijeenkomst staat de 'Do-fase (PDSA)' of 'fase van Toepassen (ROTOR)' centraal.

De bijeenkomst start met een inleiding waarin de onderzoeksvraag van het project nog eens wordt toegelicht. Benadrukt is dat op meerdere niveaus sprake is van onderzoek (en dus ook van leren). Op het projectniveau wordt onderzocht welke kwaliteitskenmerken van invloed zijn op het (gezamenlijk) leren van leraren en aanstaande leraren van en over onderwijsontwikkelingen. Op bouwniveau wordt onderzocht op welke wijze de sociaal-emotionele ontwikkeling van leerlingen kan worden gevolgd en geregistreerd (OB), op welke wijze leerkrachten kunnen zorgdragen voor betekenisvol aanbod op het gebied van lezen en schrijven (MB) en op welke wijze leerkrachten de betrokkenheid van leerlingen kunnen vergroten binnen het vakgebied Aardrijkskunde (wereldoriëntatie) (BB). Tenslotte wordt er natuurlijk ook geleerd op individueel niveau. Voor aanstaande leraren zal dit vooral gebeuren vanuit het perspectief van de te behalen competenties, voor 'zittende' leraren zal dit leren vooral gericht zijn op het kunnen oplossen van 'dagelijkse' problemen (let wel: dit laatste is een veronderstelling).

Na de inleiding waarin ook de procesinstrumenten (PDSA en ROTOR) nog eens zijn toegelicht zijn de aanwezigen uiteen gegaan in drie groepen. Vooraf was gezorgd voor een groepsindeling waardoor iedere groep bestond uit leerkrachten uit onder-, midden- en bovenbouw.

In de groepen vond een uitwisseling plaats van ervaringen, gestuurd door vier (vooraf gegeven) vragen:

1. Aan welke verbetervoorstellen werken jullie op dit moment?
2. Welke veranderingen zijn hierdoor op gang gekomen / welke resultaten zijn zichtbaar geworden?
3. Wat was hierbij belangrijk?
4. Is er sprake van gemeenschappelijk leren van leraren en aanstaande leraren van en over het werk?

De uitwisseling maakte heel wat energie los bij de leerkrachten. Zelf zat ik een groep waarin leerkracht T. uit de onderbouw een mooie schets gaf van de doorlopen ontwikkeling, gebruikmakend van de stappen uit de PDSA-cyclus. De leerkracht gaf aan dat vooral de onderzoeksactiviteiten een belangrijke bijdrage hebben geleverd aan de resultaten die ze tot nu toe geboekt hebben (Dubbel mooi! Een student van De Kempel heeft hier een belangrijke bijdrage aan geleverd). Wat mij vooral aansprak in het verhaal van deze leerkracht was het enthousiasme van haar en de verwondering over het leereffect.
De ervaringen in de middenbouw werden verwoord door C. (student van De Kempel). Het doorlopen proces werd fantastisch toegelicht door het plaatsen van de ondernomen acties in de ROTOR-cyclus. Uit de toelichting werd duidelijk dat de middenbouw, in vergelijking met de onderbouw, meer tijd nodig heeft gehad voor het doorlopen van de Retrospectie en Ontwerp-fase. Deze bouw bevindt zich sinds enkele weken in de fase van Toepassen.
De leerkrachten van de bovenbouw signaleerden, gesteund door de leerkrachten van de OB en MB, dat het doorlopen traject binnen de BB minder planmatig van aard was (niet volgens PDSA of ROTOR-cyclus). Het kost daar meer moeite om een cyclus volledig te doorlopen. T.a.v de onderzoeksvraag werden echter mooie voorbeelden gegeven van handelen. Het lijkt van belang dat binnen de BB meer accent wordt gelegd op het beschouwen van het proces op meta-niveau.

De uitwisseling in de groepen nam meer tijd in beslag dan vooraf bedacht. De geplande uitwisseling in bouwen werd daarom vooruit geschoven naar het volgende bouwoverleg.

De bijeenkomst werd vervolgens plenair afgesloten. Het positieve gevoel over de uitwisseling werd door eenieder gedeeld. Hier geldt ook 'onbekend maakt onbemind'. Een aantal leerkrachten kreeg door de uitwisseling een beter beeld van wat er in andere bouwen gebeurt en zag zelfs mogelijkheden om de ervaringen uit een andere bouw in te zetten binnen de eigen bouw.